حاج غلامرضا قیطانچیان آوازخوان برجسته مکتب تبریز

تبریز ( هـ.ش 1368-1302 )

داشتن صدایی رسا ، وسیع ، زیبا ، ملیح و ترغیب و تشویق خانواده ای هنر دوست و دوستانی هنرمند ، او را بر آن داشت تا تحصیل علم موسیقی علی الخصوص آواز ایرانی را از همان عنفوان جوانی آغاز نماید.

درک محضر و استماع آواز بزرگانی چون : سید حسن طلوعی ، میرزا احمد خیابانی( قیامی ) ، میرزا عباسقلی دلکش ، میرعلی عسگر صادق الوعد ، میرزا علی افضل تبریزی ، حاج محمد حسین تنباکوچی ، و در رأس ایشان سلطان آواز ایران - ابوالحسن اقبال آذر - او را با ردیف ها ، ظرایف و تکنیک های آواز ، مرصع و مرکب خوانی و ایقاء تصنیف خوانی آشنا نمود. وی دارای صدای شش دانگ بود ( هم از لحاظ وسعت و هم از لحاظ تونالیته صدایی ) و در اجرای انواع تحریرها بویژه تحریر غنه ای قلندر بود و فروز و فرودهای فوق العاده ( اوج و حضیض ) و گردش صدایی در محدوده بسیار وسیع داشت. تلفیق اشعار ترکی و فارسی بصورت ماهرانه ، مناسب خوانی ، شیوه و اسلوب خاص و استادانه در ادای کلمات تحریری ، زینت های نغمات و هماهنگی حزن و حماسه و غرور در لحن آوازی ایشان کاملا" مشهور بود که از راویان مبرز و ایفا کنندگان به حق و صحیح ، و از شاخص ترین اساتید مکتب آوازی تبریز بودند.

بزم خصوصی (چهارگاه  ) ـ آواز استاد قیطانچیان و استاد شجریان

شجریان :

درآمد چهارگاه :

درآمد کوتاه بصورت کششی جهت شروع شعر درآمد:

هر که شد محرم دل در حرم ياربماند + تحریرتکمیل مصرع آوازی

 ( وآنکه اين کار ندانست )2 در انکار بماند + تحریر واشاره به مخالف و برگشت دوباره به درآمد

گوشه زابل : 

تحریر زابل

کشش کوتاه جهت شروع شعر زابل:

جز دل من کز ازل تا به ابد عاشق رفت + تحریر کوتاه

جاودان کس نشنيديم که در کار بماند + تحریر و اشاره به مویه و مخالف و برگشت به درآمد

قیطانچیان :

تحریر زابل بصورت کوتاه :

فصل بهار است خیز تا به تماشا رویم

تکیه بر ایام نیست تا دگر آید بهار + تحریر زابل و اشاره به مخالف و فرود

شجریان :

گوشه حصار :

تحریر حصار

از صدای سخن عشق نديدم خوشتر + تحریرتکمیل مصرع آوازی

از صدای سخن عشق نديدم خوشتر

يادگاری که در اين گنبد دوار بماند + تحریر و فرود به درآمد چهارگاه

قیطانچیان :

درآمد کوتاه حصارجهت شروع شعر حصار :

عشق داغی است که تا مرگ نیاید نرود + تحریر

عشق داغی است که تا مرگ نیاید نرود

هر که در چهره از این داغ نشانی دارد + تحریر پس حصار و فرود به درآمد

شجریان :

گوشه مخالف :

تحریر مخالف بصورت کوتاه :

صوفيان واستدند از گرو می همه رخت + تحریر

صوفيان واستدند از گرو می همه رخت

خرقه ماست که در خانه خمار بماند + تحریر نغمه مخالف و فرود به درآمد

قیطانچیان :

کشش کوتاه مخالف وجهت شروع شعر :

کافران از بت بیجان چه تمنا دارید

کافران از بت بیجان چه تمنا دارید + تحریر کوتاه

باری آن بت بپرستید که جانی دارد + تحریر نغمه مخالف و فرود به درآمد

شجریان :

گوشه منصوری : 

تحریر منصوری :

داشتم دلقی و صد عيب مرا می‌پوشيد + تحریر کوتاه

 گوشه طاهر:

داشتم دلقی و صد عيب مرا می‌پوشيد + تحریر طاهر

خرقه رهن می و مطرب شد و زنار بماند + تحریر فرود

(خرقه رهن می و مطرب شد و زنار بماند )2

قیطانچیان :

گوشه منصوری :

شعر + تحریر طاهر و فرود

دانلود کنید

 

بزم خصوصی (سه گاه ) ـ آواز استاد قیطانچیان ـ تار استاد بیگجه خانی

شعر ترکی : صراف تبریزی

تحریر درآمد

گوشه درآمد : ( پریشان ائیله ین احوالیمی )2 آشفته گیسو دور

( قیلان خم قدّیمی ، محراب تک پیوسته ابرو دور )2 + تحریر

تحریر زابل

گوشه زابل : الور هر بیر مریضه شربت لعل لبون شافی

عجب صفرا شکن دور ، یوخسا جانا آب لیمو دور + تحریر زابل

گوشه مویه : ( کمند زلفلن خاقان چینی دستگیر ائتسن )2

یاراشیر ساعد سیمینه ، چوخ پر زور بازو دور + تحریر اشاره به مخالف ، مویه و فرود

تحریر مخالف

گوشه مخالف در یک اکتاو پایین تر : کشش کوتاه + ( گؤزون اطرافینه )2 مژگان دوزولموش یا لب جوده

نظامیلن اکیلمیش هر بیری ، بیر سرو دلجو دور + تحریر نغمه مخالف

گوشه مخالف :( باشیمدان چخسا عقلیم ، عیبی یوخ دیوانه عشقم )2

منیلن عقل ایشی تمثال سرما و پرستو دور + تحریر نغمه مخالف

تحریر مغلوب

گوشه مخالف : دئدیم صرّافه : کیمدور سویدیگون محبوب ، عرض ائتدی

آدی هم اسم احمد ، مسکن و مأواسی ویجو دور + تحریر فرود

دانلود کنید

 

بزم خصوصی (افشاری) ـ آواز استاد قیطانچیان ـ تار استاد دولت آبادی

دانلود کنید

نوشته شده در دوشنبه بیست و دوم مهر 1387 و ساعت 20:35
نویسنده : [ محمـــــود مونسي ســـــردرود ]
[ ] [ لینک ثابت مطلب ] [ 5 بالاي صفحه ]

درود دوستان.

بمناسبت ایام سوگواری مولای متقیان امیرمؤمنان علی (ع) ، آوازهایی از سید جواد ذبیحی مي شنويد ، هرچند کیفیت بالایی ندارند یا اینکه ناقص ضبط شده اند ... چه کند بینوا همین دارد.

 

الف: اين آواز مدولاسيوني است از مقام حجاز به مقام رست و بيات ( مقام هاي عرب ).

به فرق مظهر حق و عدالت ضربتی خورده / که امید حیات از آن شه مردان نمی آید

یتیمی دامن مادر گرفته اشک می ریزد / که ای مادر چرا غمخوار ما طفلان نمی آید

( او نمی دانست که زندگی افتخار آمیز علی پایان یافته بدست قاتلی چون ابن ملجم مرادی )

ای جان عالمی قربانت ای امیر مؤمنان علی جان

آه... حکیم از دیدن زخم علی نومید گردیده / حسن را غیر یأس از گفته نعمان نمی آید

گفت مولا بخدا ( راحت و آسوده شدم )۲ / دست بر دامن الطاف خدا محکم زد

کشته شد اشرف مخلوق علی شیر خدا / آنکه در معرکه صف های یلان برهم زد

دوستان علی..عدل شد کشته مگویید علی شد کشته / کشته شد آنکه در عالم ز عدالت دم زد

آری ، کشته شد آنکه در عالم ز عدالت دم زد

( جز علی ) 2 لایق اورنگ خلافت کس نیست / برخلاف است کسی گر ز خلافت دم زد

السلام علیک یا امیرالمؤمنین ای آقا و مولای من علی علی علی ....

دانلود كنيد  

 

جان علی ، جانان علی ، فرمان علی ، درمان علی

( راز ایمان را نهاده بر سر سلمان علی ) 2 / در تن بوذر دمیده روح اطمینان علی

دم علی ، همدم علی ، مونس علی ، انسان علی

تحریر عشاق بصورت دهنی :

راه تقوا و فضیلت را بن و بنیان علی / شهربند علم باقی را در و دربان علی

( در علی ، دانش علی ، حکمت علی ، عرفان علی )۲

( نور دانش را فکنده بر دل خواهان علی )۲ / جهل را از بن شکسته پایه ایوان علی

بن علی ، گلبن علی ، روشن علی ، تابان علی

عشاق :

کشور دین را شهنشاه عظیم الشان علی / لشکر اسلام را سردار جاویدان علی

سر علی ، افسر علی ، سرور علی ، سلطان علی

تحریر عشاق :

تا درخت لا بقی گسترده بر کیوان علی / از شکوه افکنده ذکر ........... علی

دین علی ، آیین علی ، قانون علی ، پیمان علی

ره به ظاهر برده چون از مکمن امکان علی / تا مکان از لامکان پیموده ره آسان علی

 ره به ظاهر برده چون از مکمن امکان علی / تا مکان از لامکان پیموده ره آسان علی

 ره علی ، رهرو علی ، رهبر علی ، رهبان علی

( دوش اندر کعبه )۲ بود از امر حق مهمان علی / فاطمه همچون گلی بگرفته در دامان علی

گل علی ، سنبل علی ، سوسن علی ، ریحان علی

( کار ما را می دهد از لطف حق سامان علی)۲ / وای بر ما گر نباشد یار و پشتیبان علی

کس علی ، قنبر علی ، ... علی ، ... علی

تا بیاساید محیط از وحشت طوفان علی / تازیانه می زند بر بحر بی پایان علی

( یا علی ، مولا علی ، آقا علی ، .... علی )۲

دانلود كنيد

  

ج: اجرا شده در مايه شوشتري

...............که با صوت جلی / گوید این نکته که مرآة خدا را کشتند

رهنورد حرم قرب الهی است علی / زینت منبر و محراب دعا را کشتند

یکه تاز ره تقوا و فضیلت شه عشق / مأمن امن و امان فقرا را کشتند

( مسلمین شام عزا گشته نصیب حسنین )۲ / چون که آئینه تقوا و صفا را کشتند

در جنان ختم رسل گشته عزادار علی / ( که ز کین همسر بانوی خدا را کشتند )2

( مسجد کوفه ز دل ناله و فریاد کند )۲ / که شهنشاه ثریا و سرا را کشتند

گوید از سوز جگر غمزده شیدای پریش / ( مخزن مهر و وفا کان سخا را کشتند)۲

دانلود كنيد

 

د: اجرا شده در مايه شوشتري

دیده زمزم که پر از اشک شد / یاد کند زمزمه های علی

( یا علی و یا علی و یا علی )۲ / از تو شد آئینه دل منجلی

تیغ شهادت سر او را شکافت / کوفه بود کوه منای علی

عالم امکان شده پر غلغله / چون شده خاموش صدای علی

( یا علی و یا علی و یا علی )۲ / از تو شد آئینه دل منجلی

قربانی حق کشته حق از دل و جان شد / از شوق وصالش دل و جان در هیجان شد

وقت سحر او چون سوی محراب روان شد / تاریکتر از شب همه اوضاع جهان شد

ای جان جهان خود به کجا میروی آخر / این ره ره مرگ است چرا میروی آخر

نیست هم آغوش صبا بعد از این / پیک ظفربخش لوای علی

منبر و محراب کشد انتظار / تا که زند بوسه به پای علی

( یا علی و یا علی و یا علی )۲

دانلود كنيد

 

هـ : جانم علی ؛ اجرا شده در مایه دشتی

دانلود کنید

 

---

آدرسهای جدید وبلاگ " موسیقـــــی سنتـــــي ايـــــران  ( سلاطین آواز ایرانی ) " :

http://www.maktabetabriz.com

http://www.maktabetabriz.ir

 

نوشته شده در دوشنبه یکم مهر 1387 و ساعت 22:5
نویسنده : [ محمـــــود مونسي ســـــردرود ]
[ ] [ لینک ثابت مطلب ] [ 5 بالاي صفحه ]

موسیقی از نگاه بزرگان :

افلاطون : موسیقی ، یک ناموس اخلاقی است که روح به جهانیان ، و بال به تفکر و جهش به تصور ، و ربایش به غم و شادی و حیات به همه چیز می بخشد.

ابونصر فارابی : موسیقی ، علم شناسایی الحان است و شامل دو علم است ; علم موسیقی عملی ، وعلم وموسیقی نظری.

ابوعلی سینا : موسیقی علمی است ریاضی که در آن از چگونگی نغمه ها از نظر ملایمت و سازگاری ، و چگونگی زمانهای بین نغمه هابحث می شود.

بتهون : موسیقی ، مظهری است عالیتر از هرعلم و فلسفه ای . موسیقی هنرزبان دل و روح بشر و عالیترین تجلی قریحه انسانی است.

لئوپددوفن: ریشه موسیقی به عهد کهن ارتباط دارد . درواقع همان روزی که انسان توانست برای نخستین بار خوشیها ورنجهای خود را با صدا نمایش دهد ، مبدأ موسیقی به شمار می آید.

فردریش نیچه : زندگی بدون موسیقی اشتباه است.

امام محمّد غزالی ( در کتاب احیاءالعلوم ) : « در جایی که شتر ـ با پستی طبعش ـ از حداء ( آواز و سرود شتربانان برای راندن اشتران ) متأثر می گردد، چنانچه آدمی از شنیدن غنا و بانگ دلپذیر به وجد در نیاید، از حیوان نیز پست تر است... اگر بهار و گلهای رنگارنگ و رَوح و ریحان آن، یا عود و نغمه تارهایش نیز کسی را به جنبش و نشاط در نیاورد، آن شخص فاسد المزاج و کژ طبع می باشد ».

عبدالقادر مراغه ای مقامات موسیقی را به پیامبران منسوب می کند: «... حضرت ابوالبشر (ص) در مقام راست: ربنا ظلمنا انفسنا و ان لم تغفرلنا و ترحمنا لنکوننّ من الخاسرین می گفتی؛ و حضرت موسی (ع) در وادی ایمن در مقام عشّاق، ناله و مناجات کردی؛ و حضرت یوسف (ع) در قعر چاه و زندان به مقام عراق گریستی؛ و حضرت یونس، در بطن الحوت (شکم ماهی)، به آهنگ کوچک فغان کردی، و حضرت داود (ع) در سر قبر اوریا برادرش... در آهنگ حسینی ندبه نموده مناجات می کردی؛ و حضرت ابراهیم (ص) در آتش نمرود در مقام حسینی و نوروز العرب ناله کردی، و حضرت اسماعیل (ع) در غذا (غزا؟) در مقام رهاوی قرآن خواندی و در وقت ذبح در عشاق ناله کردی . »

فلسفه وجودی مخالفت و اختلاف فتاوی در مورد مسأله موسیقی:

1- وجود روایات متعارض ( که مفهوم آنها دال بر اباحه است ). برای مثال چندین روایت نبوی مشهور :

الف - عن ابی جعفر علیه السلام : " و رجّع بالقرآن صوتک فإن الله عزّ و جلّ یحبّ الصوت الحسن یرجّع فیه ترجیعا"  ترجمه : از امام صادق (ع) نقل است : ترجیع ( چهچه ) بده به قرآن صدایت را ، زیرا خداوند عزوجل دوست دارد صدای نیکو را که در آن گردش دهد نوع گردش دادنی ( چهچه بزند ). وسائل الشیعه ، ج4 ، ص859

ب - عن الصادق علیه السلام - قال : قال النبی صلی الله علیه و آله ، ان من اجمل الجمال شعر الحسن ، و نغمه الصوت الحسن (کافی ج2 ص 615 - حدیث8 ).

ج - فی الفقیه : « سأل رجلٌ علی بن الحسین (ع ) عن شراء جاریة لها صوتٌ فقال ما علیک لو اشتریتها فذکّرتک الجنة یعنی بقراءة القرءان و الزهد و الفضائل التی لیست بغناء فأما الغناء فمحظور».

ترجمه : مردی پرسید از حضرت علی بن الحسین (ع ) از خریداری کنیزی که دارای صدایی است ، در جواب فرمود : گناهی بر تو نیست اگر خریداریش کنی ، پس او تو را به یاد بهشت انداخت ، یعنی با خواندن قرآن و زهد و فضائل به صدایی که غناء نباشد، و اما غناء آن نهی شده ( غناء باطل ).

 

د - « إقرءوا القرءان بألحان العرب و أصواتها » وسائل الشیعه ، ج4 ، ص858 ( که بنا بر تفسیر محقق سبزواری و محدث کاشانی و...منظور از الحان العرب ( شامل هفت الحان : بیات - رست - صبا - نهاوند - حجاز - سه گاه - عجم )، غناست و این دال بر این نکته است که غنای باطل و غنای جایز داریم و اصل غنا مباح است ).

 

هـ - عاصم بن حميد از امام صادق(ع) پرسيد آيا در بهشت غنا وجود دارد؟ _ امام(ع) در ضمن پاسخ خود به او فرمود: آري، وجود دارد. در بهشت درختي است وقتي نسيم بر آن مي وزد صداي دلربائي از آن شنيده مي شود كه گوشي دلنوازتر از آن نشنيده است و سپس افزود: «هذا لمن ترك السماع مخافة الله» ترجمه : اين لذت براي كسي است كه به خاطر خدا از شنيدن غنا در دنيا خودداري كرده باشد!! ( بحارالانوار، ج 8، ص127).

پاسخ منطقی برای این روایت چه چیز می تواند باشد؟؟! اگر موسیقی حرام است بحث دنیا و آخرت درش نیست ! قضاوت با شما .. !!؟

2- تمامی روایات موجود در باب حرمت غنا ، روایات واحده و مستفیضه یا مرسله هستند که از منظر گروهی از علماء و اسلام شناسان فاقد اعتبار است ، چرا که آنها احادیث را به دو دسته صحیحه و غیر صحیحه تقسیم می کنند و روایات واحده و مستفیضه و ... در دسته روایات غیر صحیحه واقع شده و از اعتبار ساقط است ، و از طرفی نیز ، روایات متواتره صحیح ، در دسته روایات صحیحه جای می گیرد ، تا جایی که شخصیت بزرگی مثل مقدس ادبیلی (رحمة الله ) در شرح ارشاد کتاب المتاجر ، قسم رابع گفته است : « والاخبار لیست بصحیحه صریحه من التحریم مطلقا » .

3- محکمترین دلیل قائلین حرمت غناء ، تمسک به دو آیه شریفه :

-عبارت (لهو الحدیث) از آیه شریفه " و من الناس من یشتری لهو الحدیث لیضل عن سبیل الله ... " لقمان/6
، عبارت (قول الزور ) از آیه شریفه " فاجتنبوا الرجس من الاوثن و اجتنبوا قول الزور ... " حج/30
است که شیخ اعظم انصاری آنها را رد کرده و دلالت آیات را بر حرمت غنا مردود دانسته و تمسک به همان اخبار ضعیف کرده . ( چنانچه در پست قبلی اشاره شد ، دکتر شریعتی نیز این دو آیه را مرتبط با حرمت غناء ندانسته و صراحتا" آنها را رد کرده است ).

شیخ اعظم انصاری در جواب به این دلیل ، فرموده اند که غنا از مقولات صوتی است نه کلامی ، یعنی از دید شیخ انصاری غنا یک کیفیت خاصی از صداست که خواننده آن را ادا می کند نه مضمون کلام . از این رو این دو عبارت " قول الزور" و " لهو الحدیث " که دلالت بر کلام کذب و باطل دارد نمی تواند اشاره به غنا داشته باشد . برای بیشتر روشن شدن معنای این دو عبارت ، می توان به شأن نزول این دو آیه مراجعه کرد ، که توضیح بیشتر در این مجال ممکن نیست.

آنچه از این همه نوشته ها و گفتارها استنباط می شود اینست که مسأله حرمت موسیقی یک مسأله ضروری ، مثل حرمت شرب خمر ، زنا ، وجوب صلاة و صوم نیست و فتاوی در مورد حرمت موسیقی همانند حرمت شرب خمر و زنا و ... اجماعی نیست و اختلافاتی وجود دارد و یا به عبارتی بنا به گفته دکتر شریعتی : « دستگاههای تبلیغاتی شیعه فعلی ، که از توجیه و تفسیر منطقی و تحلیل تاریخی بسیاری از عقاید و احکام خاص شیعه عاجز است ، در برابر انتقاد روشنفکران که : چرا موسیقی - که یک هنر عمیق و مؤثر است و می تواند بسیار هم مثبت باشد - در شیعه حرام شده است ؟ از پاسخ درمانده است ».

نوشته شده در سه شنبه یازدهم تیر 1387 و ساعت 17:24
نویسنده : [ محمـــــود مونسي ســـــردرود ]
[ ] [ لینک ثابت مطلب ] [ 5 بالاي صفحه ]

درود دوستان .

طبق مطالعاتی که اینجانب در مورد حرمت موسیقی از دیدگاه اسلام، طی مدتها بعمل آوردم ، حقیقتا" به شواهد و گفتارهایی از بزرگان دین برخوردم که تاکنون نقل این مطالب را از کسی صریحا" نشنیده ایم. بنابراین وظیفه خود دانستم که این مطالب مفید را گردآوری و طبقه بندی کرده و در اختیار دوستان هنر قرار دهم. امید که اندک تلاش من در تدوین این مطالب مهم ، مورد قبول طبع عزیزان هنردوست واقع شده باشد.

موسیقی در ميان صاحب نظران مشهور اسلامي :

پس از كتاب « الموسيقي الكبير » نوشته فارابی، ابوعلي سينا (375-428) نیز تأليفاتي در اين باره دارد و در هر قرني از سوي مسلمانان در باب دانش موسيقي ، كتب و جزواتي به رشته تحرير درآمده است كه توجه آنان بيشتر به استفاده هاي مشروعي است كه مي توان از موسيقي داشت (موسيقي درماني) و اين مسأله را نبايد با «غناء» يكي دانست، بنابراين علم موسيقي، غير از بكارگيري نامشروع آن است.

حرمت موسیقی از ضروریات دین نیست و علمای بزرگی چه از عامه و چه از فرقه های زیر مجموعه اسلام مثل امامیه ( اثنی عشری ، زیدیه و ... ) و معتزله چون افرادی مثل ، امام محمد غزالی، فیض (محدث) کاشانی در کتاب وافی ، محقق سبزواری در کتاب کفایه و دیگران ... که اینها اصل غنا را فی نفسه مباح می دانند و حرمت آن را بر متعلق آن بار می کنند ، مثلا اختلاط زن و مرد در حین غنا ، اشعار الحادی و باطل که موجب دوری از خدا می شود و از اینطور مسائل ... والا غنا و صوت خوش به خودی خود حرمتی ندارد..

 

امام محمدغزالي در احياء علوم الدين در موارد متعدد از موسيقي و غنا سخن گفته است از جمله در باب سماع.

غزالي براي غناء، حرمت ذاتي قائل نيست. او موسيقي را بر سه گونه مي داند كه عبارتند از :

1- موسيقي سرگرم كننده و غفلت آور كه بخاطر ضرر و فسادي كه به بار مي آورد حرام است.

2- موسيقي تحريك كننده شهوت كه بخاطر آن كه فساد اخلاقي را در آدمي تقويت مي كند حرام مي باشد.

3- موسيقي اي كه حالات روحاني و توجه به معنويات را در آدمي برمي انگيزد اين گونه از موسيقي، حلال است.

نظرات و گفتارهای فیض (محدث ) کاشانی و محقق سبزواری پیرامون غناء :

« آنچه ظاهر میشود از مجموع اخبار حرمت غناء ، و حرمت آنچه بدان مربوط است _ از اُجرت تعلیم ، استماع ، خرید و فروش و... _ همه مخصوص است به آنچه معهود و متعارف در زمان بنی امیه و بنی عباس بوده که مردان و زنان در آن شرکت می کرده اند و سخن باطل و لهو و لعب بر آن مجلس حاکم بوده ، نه غیر این موارد ».

غناء بر دو نوع است:

1- غناء حق : آن غنائی که متضمن اشعاری است که بهشت و دوزخ را به یاد انسان می آورد و به آخرت ترغیب می کند یا نعمت های خداوند و عبادات و یاد خداوند را متذکر و انسان را در عمل به خیرات و خوبی ها تشویق نماید، در این صورت هیچ مانعی ندارد و مطلقا" حرام نیست.

 

2- غناء باطل : آن است که متناسب با مجالس فسق و فساد لهو و لعب باشد ( رقصیدن ، پایکوبی و شراب خواری و تداخل نامحرمان ) مانند مجالس بنی امیه و بنی عباس به شکلی که مردان برزنان خواننده وارد می شده اند و با کلمات باطل اجرا می کرده اند و شراب می نوشیدند و با وسایل موسیقی مانند نی و تار همراه بوده است.

گفتارهای مرحوم مقدس اردبیلی در مورد غناء :

1- اجماع ثابت نشده در حرمت غناء مگر در غیر مراثی.

2- اخبار صحیح و صریح در تحریم مطلق غنا نیست.

3- إصالة الجواز.

4- اگر غناء کمک بر گریه و حزن و اندوه بر ائمه معصومین است، که در این صورت ثواب عظیم دارد.

5- غناء در مراثی حضرت اباعبدالله الحسین ، از قدیم از زمان مشایخ متعارف بوده و کسی آنرا انکار نمی کرده است.

6- ادلّه جواز نوحه خوانی بر مردگان مردم.

 

سخنان دکتر علی شریعتی در مورد موسیقی :

آیا موسیقی در مذهب شیعه حرام است ؟

1- دستگاههای تبلیغاتی شیعه فعلی ، که از توجیه و تفسیر منطقی و تحلیل تاریخی بسیاری از عقاید و احکام خاص شیعه عاجز است ، در برابر انتقاد روشنفکران که : چرا موسیقی - که یک هنر عمیق و مؤثر است و می تواند بسیار هم مثبت باشد - در شیعه حرام شده است ؟ از پاسخ درمانده است.

2- نه در کتاب ( قرآن ) و نه در سنت ( حدیث ) هیچ سندی در حرمت موسیقی نمی یابند.

3- برخی به آیه « فاجتنبوا قول الزّور » تکیه می کنند و « قول الزّور » را که به معنی حرف مفت است ، دلیل حرمت موسیقی در قرآن گرفته اند و نمی دانند که اساسا" موسیقی صوت است ، نه قول.

4- اینها گویی تنها تصنیف های چرندی را که مطرب ها به آوازه می خوانند ، موسیقی خیال کرده اند، یا موسیقی را جزء « لهو و لعب » شمرده اند ؛ در حالیکه « لعب »بازیهای سرگرم کننده بی فایده است ، و « لهو » هر عمل یا سخنی که وقت و انرژی را صرف می کند و هیچ چیز مثبتی تولید نمی کند.

5- در حالی که برخی از انواع موسیقی مثل دیگر هنرها ( مثل شعر ) می تواند در خدمت ایمان و روح و علم و تربیت و تکامل و تلطیف احساس قرار می گیرد و یک سمفونی عمیق از یک فلسفی یا اخلاقی اثربخش تر است.

6- شنیدن سمفونی پنجم بتهون که آنهمه شکوه و اقتدار به انسان می بخشد حرام است و کشیدن تریاک - چون مسکر مایع نیست - حلال !! ، این چه جور فقهی است؟

و از طرفی می پرسند : پس چرا به خوش خواندن و حتی به آواز ، آنهم در دستگاههای علمی مشخص و آهنگ های مختلف هنری تکنیکی اثرگذاری اخلاقی اجتماعی فکری تخدیری و تحریکی درباره اش حکم کرد؟

درست همچون دیگر هنرها ، مثلا" شعر که میتواند در خدمت آگاهی و ایمان و حرکت و سازندگی و ایجاد قدرت و شعور در جامعه قرار گیرد و نقشی چون شمشیر مجاهد داشته باشد ، و قلم روشنفکر ؛ در عین حال هم میتواند در خدمت جنسیت ، خواب ، تخدیر ، انحراف ، لذت جویی غریزی و تباهی و فساد و هوس باشد و نقشی چون هروئین ، زهر ، بیماری ، جهل و بلای مصیبت بار.

7- در فقه شیعه برخلاف آنچه امروز در میان عوام رواج یافته ، آنچه مطرح است حرمت «موسیقی» نیست ، بلکه اصطلاحی که در متون علمی ما وجود دارد و در زبان فقهای ما عنوان می شود ، حرمت « غناء » است.

8- متأسفانه بدون داشتن هیچگونه شناخت و با این طرز تفکر که « تغزّل » اغلب به معنی سرودن شعر شهوانی و عاشقانه است ، « تغنّی » اصطلاحا" نواختن و خواندن ( ساز و آواز ) است و مقصود ازاین نوع ساز و آواز ، موسیقی شهوانی و عاشقانه مطربی است که معمولا" با رقص های هوس انگیز کنیزان و آوازخوانی خوانندگان تصنیف های عشقی و شهوانی ، هجوهای تبلیغاتی متملّقانه علیه مخالف و ... را به آواز تحریک آمیز در مجالس عیّاشی و شب زنده داری های اشرافی می خوانده اند ، توأم بوده است.

9- سمفونی شوپن ، موتسارت ، باخ و بتهوون و ..غناء نیست. ساز و آواز اساتید : اقبال آذر ، طاهرزاده ، ظلی ، تاج ، بنان ، دردشتی و ...غناء نیست ، روحانیت است . برای مثال سمفونی پنجم را وقتی که مرد آهنین آلمان _ بیسمارک _ می شنود ، اشک یر گونه اش جاری می شود و با حالتی تأمل آمیز و عمیق عرفان گونه می گوید:« در این اثر ، تمامی اسرار حیات و پیچ و خم های ناپیدای روح آدمی و بازی شگفت تقدیر را می شنویم » ، را نمی توان با « بابا کرم » ، « ساز و آواز شکوفه نوئی و تصانیف پوچ و متعفن » ، « جازهای آمریکایی - راک - گربه های سیاه - شوهای کاباره ای و موسیقی رقص ..و ... » که بدبختی و ذلّت و تخدیر و تن به ضعف و لاابالی گری دادن و خیالات پرستی و تباهی یک جامعه را تکافو کند مقایسه کرد و یکی دانست ؛ مگر از روی عناد و غرض ورزی و دشمنی های دیرینه با احساسات و حالات درونی روحانی بشر که از قدیم و بدون تشریح و توجیه علل منطقی بوده است.

10- منع از موسیقی و تحریم آن در شیعه ، منشأ سیاسی - مذهبی دارد ، نه در اصل اسلام مورد تحریم قرار گرفته باشد ، و آنرا باید در خط دیگرگونی حکومت اسلامی به سلطنتی عیاشی اموی و عباسی جستجو کرد و تاریخ ، آنرا تأیید می کند.

11- بنابراین موسیقی را باید به « مثبت » و « منفی » تقسیم کرد ، یعنی هنر در خدمت جامعه و مسئول ، که آن مثبت است و غیره حرام .

نوشته شده در جمعه دهم خرداد 1387 و ساعت 11:36
نویسنده : [ محمـــــود مونسي ســـــردرود ]
[ ] [ لینک ثابت مطلب ] [ 5 بالاي صفحه ]

عوامل مؤثر در کاهش توانایی و کارایی آوازخوانان :

1- آسیب دیدگی حنجره و تارهاي صوتي و يا بقيه اعضاي بدن حتی اگر این آسیب دیدگیها جزئی باشد:

الف - الزامی بودن شناخت مرزها و محدوديتهاي صدايی برای آوازخوان. خوانندگانی که سعي مي‌كنند بيش از وسعت و ديناميك صدايشان بخوانند به حنجره‌شان آسيب مي‌رسانند.

ب - صحبت كردن با شدت و ارتفاع بالای صدا در محيط پر سر و صدا.

ج - عوارض بسیار بد آوازخوانی در صورت وجود التهاب در حنجره آوازخوان ( براي ادامه دادن به آواز ، جهت تسكين يك صداي ملتهب وآسيب ديده نباید از هيچ قرص مكيدني - آمپول يا اسپريی كه داراي خواص تسكين دهندگي است ، استفاده كرد. با استفاده از اين روش هاي مصنوعي ، فقط درد تسكين مي یابد در حالی که صدا به استراحت نیاز مبرم دارد.

د - عواقب سوء جیغ زنی به هنگام آوازخوانی خصوصا" در نوجوانی و دوران طی مراحل بلوغ سنی.

ه - پرهيز از مصرف مواد خيلي سرد يا خيلي داغ و يا تند و محرك.

و - آواز خواندن در هواي سرد که با عبور هوای سرد از تارهای صوتی ، سفتی و انقباض آنها را در پی داشته و موجب بوجود آمدن مشکل در امر آوازخوانی و حتی صحبت کردن نیز خواهد شد.

2- داشتن وضعيت روحي نامناسب :

خوانندگان بايد بتوانند بر استرس و هيجان و ترس از صحنه غلبه كنند. اين ترسها و بيماريهايي مانند افسردگي و بسياري از اختلالات رواني ديگر به صداي انسان آسيب مي‌رساند. برای کاهش استرس، بايستی به طور آرام و شمرده صحبت كرد تا تسلط بر صدا ایجاد شود ، ولی در کل بايد از روان‌پزشكان و روانشناسان كمك گرفت.

3- ناتوانی جسمی و داشتن وضعيت نامناسب بدنی : که در اثر عدم شناخت اصول تغذیه و در کل نداشتن تغذیه قوی و مناسب بوجود می آید.

۴- مصرف سیگار و نوشیدنی های الکلی :

دود سیگار تحریک کننده بافت مخاطی مجرای تنفسی و تارهای صوتی است و باعث ايجاد تاولهاي كوچك مي شود ( با توجه به تفاوت تأثیر پذیری افراد در برابر بوی دخانیات ، لذا بهتر است از توقف در مکانهایی که در آن سیگار کشیده میشود، خودداری شود).

مصرف الكل علاوه بر اينكه بر سيستم عصبي تأثير منفي مي‌گذارد به غشاي مخاطي دستگاه تنفسي نيز آسيب مي‌رساند و به مرور زمان توانایی حنجره را کاهش داده و یا از بین می برد.

۵- سرما خوردگی :

 اگر چه نگرش ما به این قضیه همیشه سطحی بوده ، لذا این دلیل بر بی اطلاعی ما از عواقب و اثرات سوء سرماخوردگی بر روی تارهای صوتی و مجرای تنفسی است.

روشهای مقابله با سرما خوردگی و افزایش توان دفاعی بدن در برابر این بیماری :

الف - انجام فعاليتهاي ورزشي ( خصوصا" ورزشهای استقامتی ار قبیل : دو - دوچرخه‌سواري، شنا و كوهنوردي ).

ب - مصرف ویتامین ث ( خطر ابتلا به سرماخوردگي و عفونت مجراي تنفسي را كاهش مي‌دهد، به‌ويژه هنگام فعاليت شديد جسماني ).

ج- بخور دائمي هنگامي كه عفونتي در دستگاه تنفسي وجود ندارد نه تنها مفيد نيست بلكه سطح غشاي مخاط بيني را نرم و مستعدِ زخم شدن و آسيب‌ديدگي مي‌كند.

د- استفاده از آب نمك به همراه قطره‌هاي بيني مفيد است، اما استفاده طولاني مدت از قطر‌ه‌هاي بيني نيز به بافت مخاط بيني آسيب مي‌رساند.

ه- برخي از اقدامات متداولي كه افراد هنگام سرماخوردگي انجام مي‌دهند براي خوانندگان توصيه نمي‌شود، به عنوان مثال بخور جوشانده بابونه و يا عصاره آن غشاي مخاطي دستگاه تنفسي را خشك مي‌كند.
و- گاهي برخي عادات زيا‌ن‌آور مانند سرفه كردن و يا سينه صاف كردن قبل از شروع آواز به صورت عادت درآمده است كه بايد آنها را برطرف نمود.

6 - اختلال و بی نظمی در خواب و کمبود خواب

7 -انقباض شديد عضلات حنجره، زبان، فك و پشت گردن: که اشتباه رايج خوانندگان است. در مواردي ناهنجاريهاي فك و دندانها نیز موجب گرفتگي عضلات مي‌شود.

نوشته شده در جمعه سی ام فروردین 1387 و ساعت 22:42
نویسنده : [ محمـــــود مونسي ســـــردرود ]
[ ] [ لینک ثابت مطلب ] [ 5 بالاي صفحه ]