تبليغاتX
موسیقـــــی سنتـــــي ايـــــران

 عاليم قاسم اف

عالیم قاسم‌اف خواننده شهیر آذربایجانی قرار بود اوايل شهريور ماه در كاخ نياوران به اجراي برنامه بپردازد، که این برنامه از سي‌ام شهريور در اين مكان اجرا گردید.

بنا به گزارشات ،علت تأخير در برگزاري كنسرت قاسم‌اف، نبود وقت اعلام شد كه مدير برنامه‌هاي قاسم‌اف در گفتگويي گفته بود كه به دليل نبود زمان براي تبليغات كنسرت را سه هفته ديرتر اجرا مي‌كنيم .

در این کنسرت عالیم قاسم اف به همراه 5 موسیقی‌دان و نوازنده دیگر از کشور آذربایجان قطعاتی از موسیقی سنتی و مقامی آذربایجان را اجرا کرد . « فرغانه قاسیموا » دختر عالیم قاسم‌اف به همراه « رئوف اسلام اف »، « ناتیگ شیرین اف »، « رافائل عسگراف » و « علی‌اصغر محمداف » 5 نوازنده گروه عالیم قاسم‌اف را تشکیل می‌دهند.

عاليم قاسم اف در سال 1957 ميلادي در شهر شماخي آذربايجان و در خانواده‌اي متوسط به‌دنيا آمد. از دوران نوجواني به موسيقي علاقه‌مند شد و با تمام مرارت‌هايي كه در اين راه وجود داشت راه موفقيت خود را پيدا كرد. صداي استثنايي عاليم او را به محضر بزرگان موسيقي اصيل آذربايجان كشاند.

 او در جواني از آموزش موسيقيداناني همچون « حاجي بابا حسين‌اف »، « نريمان علي‌اف » و « آقا عبدالله‌اف » سودجست و در 25 سالگي به‌عنوان بهترين خواننده‌ي کلاسيک نسل خود، « جايزه‌ي بزرگ آواز » را از آن خود کرد. عاليم قاسم اف در سال 1999 به جایزه ارزشمند موسيقي يونسکو که موسيقیدانان بزرگي چون « شوستاکوويچ »، « برنشتاين »، « راوي شانکار » و « نصرت فاتح‌علي‌خان » صاحب آن شده بودند به آن دست يافت. عاليم قاسم اف تاکنون چند بار به ايران آمده است. يک‌ بار در جشنواره‌ي موسيقي فجر در سال 1371 و يک‌بار هم در سال 1381 در تبريز،که این بار حضورش با استقبال باورنکردني مردم روبرو شد. به طوري که 5 شب کنسرت از قبل برنامه‌ريزي شده به 10 شب برنامه افزايش پيدا کرد و سالن 700 نفري هرشب ميزبان 1000 نفر بود.

عاليم قاسم اف و فرغانه قاسم اوا

قاسم‌اف دو سال قبل نيز در تالار وحدت به اجراي برنامه پرداخت كه با استقبال علاقه‌مندان و نيز چهره‌هاي صاحب نام موسيقي سنتي، از جمله حسين عليزاده و شهرام ناظري روبه‌رو شده‌بود
حضور چهره هاى مطرح موسيقى ايران، همانند حسين عليزاده و فرهاد فخرالدينى و كيهان كلهر نشان مى داد كه صداى اين خواننده نامى مورد توجه و اعتناى نخبگان موسيقى نيز قرار دارد.

 قاسم اف در دنياى موسيقى شهرتى بسيار دارد به نحوى كه برخى از كارشناسان صداى وى را جزء برترين صداهاى موسيقى شرق در صد سال اخير مى دانند. اين خواننده ۴۶ ساله كه چندين عنوان معتبر بين المللى را در كارنامه خود دارد، در سن ۲۷ سالگى و با بازى در نقش مجنون در اپراى ليلى و مجنون چشم ها را متوجه خود كرد و به اسطوره آواز آذربايجان تبديل شد و در چند سال اخير هم با اجراى « مقامات » و موسيقى كلاسيك آذربايجانى در غرب شهرت و محبوبيت خاصى پيدا كرده است. او كه بيشتر آلبوم هايش در فرانسه عرضه شده، به خاطر درخشش هنرى اش در اين كشور برنده جايزه GRAND Prix Dis Que شده است.


از وى به عنوان شايسته ترين جانشين خوانندگان صاحب نامى چون جبار قارياغدى، سيد شوشينسكى و خان شوشينسكى ياد مى شود.اجراى هماهنگ و تسلط نوازندگان بر تكنيك هاى نوازندگى از تمرينات مداوم و پيوسته آنها حكايت مى كند. آوازعاليم قاسم اف با پختگى كامل، صلابت و از همه مهمتر اوج خواني كم نظير وى، جنس زنگدار صدايش كه با انعطافى حيرت انگيز در اوج و فرودها غلت مى خوردشنونده را به حظى روحانى از اين صداى اساطيرى فرو مي برد. از جمله نكات جالب توجه در كنسرت گروه عاليم قاسم اف ، حركات دست اين اسطوره آواز و خواندن اشعارى كه عمدتاً در فضاى تغزلى و عاشقانه سير مى كند و استفاده از ريتم هاى لنگ در برخى قطعات است كه حداقل در گروه هاى موسيقي كمتر سابقه داشته است. اين ريتم ها در موسيقى ايران از سال هاى اوليه پس از انقلاب در كارهاى حسين عليزاده به چشم مي خورد.

اساتيد : عاليم قاسم اف - فرهاد فخرالديني - حسين عليزاده

مصاحبه با عاليم قاسم اف خواننده شهير موسيقي آذربايجان :

به نظر شما موسيقى آذربايجان در شرايط حاضر چه وضعيتى دارد؟

عاليم قاسم اف : اجازه بدهيد اين سئوال را مالك منصور اف، (نوازنده تار گروه) جواب دهد چون ايشان حضور ذهن بهترى نسبت به من دارند.

مالك منصور اف: نمى شود گفت وضعيت عمومى موسيقى خراب است اما نرمال هم نيست و در تمام دنيا هم همين است. ما در سفر هاى زيادى كه به كشور هاى مختلف از جمله فرانسه داشته ايم، مى بينيم كه موسيقى اصيل در سايه است اما انواع ديگر موسيقى رونق دارد، در آذربايجان هم همين است. البته اين شامل عاليم نمى شود چون ايشان براى خودشان سبكى دارند. ما در تاريخ آذربايجان موسيقيدان هايى داريم كه همواره اسمشان در تاريخ مانده است. در دوره هاى قديم براى موسيقى اصيل و اهالى آن حرمت زيادى قائل بودند اما امروز با پيدا شدن انواع سبك ها اين حرمت ها كم رنگ شده است.

آقاى مالك منصور اف به نظر شما چرا موسيقى اصيل در سايه قرار گرفته است؟

مالك منصور اف : من فكر مى كنم كه يكى از دلايل اصلى آن تلويزيون است. شما مايكل جكسون را در نظر بگيريد كه راديو و تلويزيون تا چه اندازه براى او تبليغ مى كند و آگهى پخش مى كند. براى اينكه مايكل به تنهايى درآمد ندارد تمام دوروبرى هاى او سود مى برند و برايش اينگونه تبليغ مى كنند در حالى كه نمى توان از اثر او هيچ الهامى گرفت چرا كه شعرى كه او مى خواند اشعارى نيست كه مثل حافظ و فضولى به آدم الهام دهند.

آقاى عاليم قاسم اف نظر شما چيست؟

عاليم قاسم اف : از دوره قديم هنر اصيل يا بهتر بگويم هنرى كه روح اهورايى دارد در ميان مردم مقبول بوده است. در دوره قديم در روستا ها سه مرد وجود داشتند كه اين مردان مشهور بودند به اينكه روح اهورايى دارند، حرف اين مرد ها براى مردم حجت بود يعنى مى خواهم بگويم جامعه اگر يكدست نباشد اين مشكلات پيش مى آيد و بايد بدانيد كه هميشه هنرمند و آنكه هنر را دقيق متوجه مى شود كم است.

خب در اين ميان هنرمندان چه نقشى مى توانند ايفا كنند تا موسيقى اصيل از جايگاه خوبى برخوردار باشد؟

عاليم قاسم اف : من تاكيد مى كنم كه اين امر در شكل كلى نمى تواند ايجاد شود. اما انسان هاى توانمند متعهد، روشنفكران و نخبگان و نيز انسان هايى كه امكانات مالى مناسبى دارند مى توانند دست به دست هم دهند تا هنر اصيل به آن حرمت واقعى خود برسد. انسان هايى هم كه در كنار و گوشه زندگى مى كنند بالاخره روزى مى فهمند كه هنر اصيل يعنى چه و چه كسانى در واقع داعيه دار اين هنر هستند. من علت ديگرى هم براى اين كار متصور مى بينم و آن خود آنهايى هستند كه صاحب اين هنر هستند، اين هنر خيلى سخت است و كار هر كسى نيست كه آن را به انجام رساند. اما يك عده خيلى راحت وارد تلويزيون مى شوند و مى گويند من خواننده مقام هستم. او ديگر نمى داند كه دارد مقام را تخريب مى كند و مخاطب را از اين هنر فرارى مى دهد.

به نظر شما هنرمند در قبال وضعيت اجتماعى جامعه خود وظيفه اى بر عهده دارد تا بتواند ادعا كند كه هنرمند متعهدى است. مثلاً در آذربايجان مى شود فقر را تا گوشت و استخوان لمس كرد من مى خواهم ببينم يك هنرمند آذربايجانى در قبال اينگونه مشكلات اجتماعى چه مى كند؟

عاليم قاسم اف : اين فقر از اول بوده و تازه زندگى ما حالا خيلى بهتر از گذشته است. من از زندگى خودم مى گويم؛ خب اول زندگى رنج و سختى است اما به تدريج زندگى زيبا مى شود، بايد تلاش كرد و زحمت كشيد.

يعنى شما معتقديد وضعيت زندگى مردم آذربايجان بهتر از دورانى است كه هنوز فروپاشى صورت نگرفته بود؟

عاليم قاسم اف : به نظر من زندگى نه در آن زمان بد بود و نه الان. انسان ها اگر ناشكر باشند هميشه وضع زندگى خراب است، اما اگر خدا را شكر كنند زندگى هميشه زيباست.

خب به بحث موسيقى برگرديم و اينكه شما چه جايگاهى را براى موسيقى آذربايجان در سطح دنيا متصور هستيد؟

عاليم قاسم اف : مسلم است هر كس كه به اين موسيقى گوش دهد اين موسيقى برايش جايگاه خوبى دارد. من موسيقى آذرى را در جايگاه خوبى مى بينم و با شرايطى هم كه براى جوان ها مهيا شده است و در ها به روى همه باز شده است، اين موسيقى جايگاه خوبى را پيدا كرده است.

شما در كشور هاى زيادى به اجراى كنسرت پرداخته ايد، استقبال مردم دنيا از موسيقى آذربايجان چگونه بوده است و فكر مى كنيد چه عاملى موجب مى شود در كشورهاى غير هم زبان از موسيقى كشور ديگر استقبال مى شود؟

عاليم قاسم اف : استقبال خوب بوده است. به نظر من اينها كه غير هم زبانند به موسيقى گوش مى دهند تا از آن انرژى بگيرند. براى آنها فرقى نمى كند كه من چه غزلى يا چه مقامى مى خوانم آنها مى آيند تا از آن موسيقى الهام بگيرند. ما از خلق و هنر آنها الهام مى گيريم، مردم هم اين الهام را در نظر مى گيرند.

طى اين سال ها چگونه صداى خود را حفظ كرده ايد؟

عاليم قاسم اف : اگر من قدر اين نعمت را نمى دانستم و شب و روز تمرين نمى كردم اين صدا خيلى وقت پيش مرا ترك مى كرد. من تا زمانى كه لازم نشده اين حنجره را نفروخته ام حتى شده با دوستانم به خاطر يك دهن آواز خواندن دشمن شده ام، اما حنجره ام را نفروخته ام. خب حنجره ام هم اگر مرد باشد مرا نمى فروشد.

آيا تاكنون به خاطر پول نوار به بازار عرضه كرده ايد؟

عاليم قاسم اف : بله، براى اينكه به خواسته شركت جامه عمل پوشانيم گاهى مجبوريم كار را با عجله ارائه دهيم.

براى فروش حنجره تان به چه قيمتى راضى هستيد؟

عاليم قاسم اف : هيچ قيمتى ندارد يعنى چنان قيمتى دارد كه بايد خودش را براى خودش خرج كرد.

اما يك عده از هنرمندان به موسيقى فقط با يك ديد اقتصادى نگاه مى كنند

عاليم قاسم اف : اين يك قانون است. همه بايد گذران زندگى كنند اما حدى دارد. اگر زياد اقتصادى فكر كنند هم خودشان از بين مى روند هم هنرشان و هم اينكه بايكوت مى شوند. نمى شود كه من به بهانه گذران زندگى امروز كنسرت دهم، فردا در مترو بخوانم و پس فردا كلاهم را دستم بگيرم و سر چهارراه ها بخوانم.

خب از موسيقى ايران برايمان بگوييد و اينكه چه كسانى را مى شناسيد؟

عاليم قاسم اف : من به آوازهاي اقبال آذر _ طاهرزاده _ ‌ظلي _ قمر الملوك _ قيطانچيان خيلى گوش داده ام، هنگامه اخوان چند آهنگ بسيار زيبا در دوران جوانى اش دارد. الان هم شجريان يك استاد به تمام معنا در موسيقى است و شهرام ناظرى را هم دوست دارم. من صدا ها را خيلى زيبا گوش مى دهم و هضم مى كنم.

شما چه نگاهى به موسيقى ايران داريد؟

عاليم قاسم اف : اين درست نيست كه به يك موسيقى بزرگ با نگاه من نگاه كنيد. اما در هر عصر و دوره اى و در هر كشورى مى شود ديد كه موسيقى فراز و فرود دارد. هيچ وقت موسيقى نابود نمى شود چون كه غذاى روح خلق است. موسيقى مثل جزر و مد دريا است، گاه در آن اوج است و گاه در پايين و اين در هر مورد صادق است حتى در مورد خود انسان.

موسيقى ايران الآن در جزر است يا در مد؟

عاليم قاسم اف : من ترازو ندارم. اما به موسيقى همه خلق جهان حرمت بزرگى قائل هستم. اين اهالى موسيقى هستند كه مى توانند موسيقى را به اوج برسانند يا آن را نابود كنند. اگر موسيقى امروز ايران جايگاه مناسبى ندارد مقصر موسيقى نيست بلكه مقصر هنرمندان هستند.

صحنه يكي از كنسرت هاي عاليم قاسم اف

سه تصنيف با صداي عاليم قاسم اف ـ دانلود كنيد و بشنويد :

تصنيف سه گاه - آپاردي تاتار مني ( تصنيفي كه اقبال آذر اجرا كرده است )

تصنيف سه گاه - من سني سوديم

تصنيف شور - يوز قيزدان بيريني سوريم

 

 


نوشته شده در چهارشنبه دوازدهم مهر 1385 و ساعت 8:29
نویسنده : [ محمـــــود مونسي ســـــردرود ]
[ ] [ لینک ثابت مطلب ] [ 5 بالاي صفحه ]