تبليغاتX
موسیقـــــی سنتـــــي ايـــــران

در طول تاریخ هنر ، همیشه هنرمندان بر دو دسته اند:

1- گروه اول که اکثریت نیز همواره با آنهاست ،هنرمندانی هستند که قانونگذار به شمار نمیروند. بدین معنی که آنها غالبا" دارای استعداد متوسط و گاه خوبند که درطول حیات هنری خویش در حد اسعداد ذاتی خویش در عرصه هنر گام برمیدارند، بی آنکه به اوجی دست نیافتنی دست یابند یا نقطه عطفی در زمینه هنری خویش به شمار روند.

2- گروه دوم که در طول تاریخ همواره افرادی انگشت شمارند ، استعدادهای استثنایی یا نوابغ هنر به شمار می روند که ظهور آنها در طول تاریخ تنها یک بار اتفاق می افتد و در واقع اینانند که قانونگذاران و قله های هر رشته هنری محسوب میشوند چه در عرصه شعر و شاعری ( مولانا ، نظامی ، سعدی و حافظ و...) و چه در عرصه های هنر( موسیقی- خطاطی _ نقاشی و...)

بدون تردید اقبال آذر نیز از زمره هنرمندان گروه دوم و به عبارتی از نوابغ وچهره های استثنایی موسیقی ایران به شمار میرود و همین استعداد و پشتکاربی نظیر او باعث شده که وی سلطان موسیقی ایران در روزگار خویش لقب گیرد و میراث جاودانه او نیز گواه بر صدق این مدعاست. حال اگر عده ای چه در زمان حیات او و چه پس از خاموشی اش سعی در به فراموشی سپردن و نادیده گرفتن مقام شامخ وی در این عرصه _ که اوج قله موسیقی ایرانی است _ کرده و می کنند ، تلاشی بی نتیجه و مذبوحانه است که راه به جایی نبرده و نخواهد برد. لازم به ذکر است که این معاندان و مغرضان اگر در تاریخ هنر موسیقی به جایگاه رفیعی دست نیافته اند از استعداد پایین آنهاست و مقایسه اینگونه استعدادها با چهره های استثنایی نظبر اقبال آذر ، قیاسی مع الفارق است .

غلامحسین درویش خان ( نوازنده چیره دست تار ) :

اقبال می میرد و ردیف های موسیقی ایران را به اسارت مرگ می سپارد.

اقبال السلطان شکوه و عظمت موسیقی کهن ایرانی

بدون شک، اقبال آذر سرآمد آوازخوانان قرن ماست و شناخت او و آثارش می تواند ما را با شکوه و عظمت موسیقی کهن ایرانی آشنا سازد. اقبال آذر علاوه بر صدای بی نظیرش ، روایتی سنجیده و صحیح و کامل از ردیف آوازی را برای ما به یادگار گذاشت که تدوین ردیف او می تواند به عنوان یک مرجع ارزشمند در رشد و کمال آواز ایرانی نقشی بسزا داشته و بر قدرت و زیبایی آن بیفزاید. امتیاز ردیف آوازی اقبال آذر بر سایر ردیف های آوازی ، در دانش بالای او از موسیقی ، احاطه کامل به ردیف آوازی در طول هشتاد سال زندگی هنری ، قدرت اجرایی بالا ( از نظر قدرت صدایی و ظرافت ) و وجود ویژگیهای بارز آواز ایرانی است.

آواز اقبال آذر ، جمع اضداد بود. آمیزه ای از رقت و لطافت عمیق ، قدرت بی انتها ، وقوف وسیع به گوشه های موسیقی ( ردیف آوازی )، تسلط بر شیوه صحیح اجرا ، تنوع فراوان در اجرای تحریرها ، پرهیز از درآمیختن موسیقی های مختلف با یکدیگر ، ضرب شناسی قومی ، سلیقه عالی و در نهایت شناخت کافی از گنجینه ادبی ایران به گونه ای که کسی را پروای ارائه گوشه ای از جنبه های درخشان بی همتای او نیست.( برگرفته از بروشور انجمن موسیقی ایران ، یادواره اقبال آذر ).

 

مسلما" درک آوازهای اقبال السلطان برای مردم عادی امکان پذیر نیست و تنها خواص می توانند به ظرایف کار او پی ببرند. آوازهای اقبال آذر به حقیقت سرچشمه موسیقی آوازی بجا مانده از اعصار گذشته است که اساتید بزرگ آواز چه در زمان حیات و چه بعد از حیات ایشان استفاده های شایانی از آوازهای ایشان برده اند و به جایی رسیده اند. جا دارد خوانندگان جوان ، پژوهشگران و هنرجویانی که با ردیف آوازی آشنایی دارند ، از آثار پربار او درسهای بیشتری بیاموزند و با گوش دادن و تقلید از اجراهای بی نظیر ایشان ، شیوه های آوازی سبک قدیم را یاد گرفته و آواز را از سستی و خمودی که فعلا" بر موسیقی ایران حاکم است و متاسفانه از سوی اساتید مطرح بر شاگردان تجویذ می شود، برهانند. از بزرگ ترین علل ضعف و افت موسیقی آوازی اینست که منابع و سرچشمه های آواز برای هنرجویان آواز ناشناخته است و هنرجویان صرفا" پیرو آواز اساتید امروزی شده اند و جای بسی تأسف است که اساتید امروزی بجز عده انگشت شمار ، با بی تفاوتی کامل نسبت به آثار اساتید قدیمی و خصوصا" منابع و سرچشمه های آواز ، فقط سبک خودشان ( آن هم به روش آواز پیرمردان و خالی از تحریر و به عبارتی فانتزی و کامپیوتری ) را به جوانان هنرجو تجویذ کرده ومی کنند و تا جایی که توانسته اند آواز را بسوی تک قطبی شدن پیش برده اند. ( در پست قبلی به این نکات تا حدودی پرداخته شده است.). امید که روزی بتوانیم اعتلا ـ صلابت و قدرت آوازی پیشینیانمان را دوباره بدست آوریم...

برگرفته از کتاب" با زمزمه هزاردستان "  نوشته سيد جواد حسيني

با تلخيص و تصرف


نوشته شده در شنبه چهارم اسفند 1386 و ساعت 14:8
نویسنده : [ محمـــــود مونسي ســـــردرود ]
[ ] [ لینک ثابت مطلب ] [ 5 بالاي صفحه ]